Czy cukrzycy mogą jeść wszystko?

Oczywiście, że mogą jeść wszystko. Problem polega raczej na pytaniu: czego, a przede wszystkim, ile mogą zjeść, aby utrzymać stężenie glukozy we krwi w pożądanych granicach. Można też ująć tę kwestię nieco inaczej: co i ile z wielu możliwych produktów spożywczych oraz posiłków należy wybrać z powodów zdrowotnych, a czego należy unikać lub jeść bardzo mało.
Cukrzycy oraz osoby odchudzające się powinni możliwie często zadawać sobie tego rodzaju pytania. Młodzi i zdrowi nie muszą się nimi przejmować, ale mogą z korzyścią dla siebie na nie odpowiadać.
Na rys,  9 przedstawiłem dwa całkiem niepodobne do siebie impulsy glukozowe. Najciekawsze i zadziwniejsze jest jednak to, że oba impulsy zostały  otrzymane po spożyciu tej samej ilości (50 g) tego samego produktu – skrobi albo inaczej mówiąc mąki ziemniaczanej. Mniejszy impuls otrzymałem  po spożyciu 50 g skrobi ziemniaczanej rozbełtanej w 100 ml wody (około pół szklanki). Mąkę ziemniaczaną trzeba dobrze wymieszać z wodą – najlepiej łyżką – i zaraz potem wypić, bo zawiesina skrobi bardzo szybko opada na dno.
Można też tak sporządzoną zawiesinę mąki ziemniaczanej wlać do 250 ml wrzącej wody. Powstanie wówczas podobny do kisielu kleisty żel. Po podgrzaniu go do pierwszych objawów wrzenia, należy go zdjąć z ognia, a po ostudzeniu skonsumować. Otrzymuje się wtedy znacznie większy impuls glukozowy niż po spożyciu surowej zawiesiny skrobi w wodzie.

z1skrobia
Rys. 9 Impulsy glukozowe po spożyciu takich samych porcji skrobi (50 g) w postaci żelu (po ugotowaniu) oraz w postaci zawiesiny w wodzie.

Oba te posiłki nie należą do najsmaczniejszych. Zawiesina skrobi w wodzie nie była wcale sycąca (mały impuls glukozowy). Odczuwałem w żołądku obecność niegotowanego i trudno strawnego pokarmu. Po zjedzeniu kleistego żelu nie odczuwałem głodu. Oba doświadczenia były przeprowadzone na czczo przed przyjęciem leków.
Jak wyjaśnić tak duże różnice w wielkości obu  impulsów glukozowych? Rozdrobniona i przypominająca puder skrobia może byćt trawiona tylko powierzchniowo. Soki trawienne w żołądku nie były w stanie spenetrować maleńkich i niewidocznych gołym okiem kulistych okruszków skrobi i strawić ich wnętrza. Niewielki impuls glukozowy świadczy o tym,że żołądek przekazał do krwi niewiele odżywczej glukozy i stad to odczucie niestrawności oraz głodu.
Mikroskopijne okruszki skrobi rozpadły się jednak pod wpływem wrzącej wody. Cząsteczki wody otoczyły łańcuchowe struktury skrobi. W wyniku tego procesu powstał żel, który ułatwił enzymom trawiennym znajdującym się w sokach żołądkowych rozrywanie łańcuchów węglowodanowych na poszczególne ogniwa czyli na cząsteczki glukozy. W wyniku przekazywania przez żołądek dużych ilości glukozy do kwi pojawił się bardzo duży – w moim przypadku – impuls glukozowy.
W impulsie glukozowym otrzymanym po spożyciu zawiesiny skrobi w wodzie (mały impuls) maksymalne stężenie glukozy  wynosi 121 mg/dl, a zatem jest znacznie niższe  od progu nerkowego (180  mg/dl, inia przerywana na rysunku). Powierzchnia małego impulsu glukozowego obliczona w przedziale od 0 do 150 minut (2,5  godzimy) wynosi tylko 2807  mg*min,/dl.
W impulsie glukozowym  po spożyciu skrobi w postaci żelu (duży impuls) maksymalne stężenie glukozy wynosi 259 mg/dl, a zatem aż o 79 mg/dl  przekroczyło próg nerkowy. Powierzchnia dużego impulsu glukozowego  wynosi 15054  mg*min,/dl, Znaczna jego część 4958 mg*min,/dl (czyli 1/3 całego impulsu) znajduje się powyżej progu nerkowego. Próg nerkowy został przekroczony w okresie 101 minut w czasie trwającego 180 minut impulsu glukozowego.
Przekroczenie progu nerkowego oznacza, że insulina nie jest w stanie w pełni przekazywać glukozy znajdującej się we krwi do komórek organizmu. Komórki organizmu otrzymują za mało potrzebnego im paliwa, a do usuwania nadmiaru glukozy z krwi zmuszone są włączyć się również nerki. Nadmiar glukozy odfiltrowanej przez nerki wydalana jest z moczem. Nerki przepłacają jednak tego rodzaju akcje ratownicze stopniową utratą swojej sprawności. W końcu mogą przestać wykonywać należycie oczekiwanych od nich funkcji (nefropatia).

Cukrzyk może zatem spożywać dowolne produkty spożywcze, ale w takiej ilości i w takiej postaci, aby po ich spożyciu impuls glukozowy nie przekraczał progu nerkowego. Reasumując, wielkość impulsu glukozowego zależy od następujących  czynników:

  • stanu zdrowia pacjenta
    rodzaju spożytego pokarmu
    jego ilości
    sposobu przygotowania
    oraz czasu spożywania.

Impuls glukozowy po spożyciu 50 g skrobi, który w moim przypadku przekroczył znacznie próg nerkowy, w przypadku człowieka zdrowego mieściłby się poniżej tego progu. Natomiast impuls glukozowy diabetyka typu 1 lub innego diabetyka typu2 po spożyciu tej samej ilości, tak samo przygotowanej skrobi może być znacznie większy od tego impulsu, który został przedstawiony na rys.9.

Trzeba zwracać uwagę nie tylko na to, czego i ile się spożywa, ale również na to, w jaki sposób posiłek został przygotowany i spożyty. Czas konsumpcji powinien być zawsze możliwie jak najdłuższy.

Niektóre z mąk – szczególnie te bardziej delikatne, jak skrobia ziemniaczana, czy mąka tortowa w postaci wypieku lub po ugotowaniu – są czymś w rodzaju granatów glukozowych. Można z niewielką tylko przesadą powiedzieć, że po ich spożyciu wytwarzają niemal tyle glukozy, ile same ważą

Nie należy nigdy zapominać, że skrobia znajdująca się w ziemniakach, w ryżu oraz we wszelkiego rodzaju mąkach i wytworzonych z nich wypiekach, makaronach czy pierogach , chociaż sama nie jest słodka, to w żołądku ulega rozkładowi do słodkiej glukozy. Powierzchnia impulsu glukozowego po spożyciu 50 g niezbyt smacznej skrobi będzie praktycznie taka sama, jak i powierzchnia impulsu glukozowego po spożyciu 50 g słodkiej glukozy.

Ten wpis został opublikowany w kategorii cukrzyca, dieta, Impulsy glukozowe, odchudzanie, zdrowie i oznaczony tagami , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s