Oznaczanie węglowodanów rozkładalnych do glukozy w produktach spożywczych

Tylko część  węglowodanów, które znajdują się w spożywanych pokarmach, ulega rozkładowi do glukozy. Błonnik oraz inne węglowodany nierozkładalne do glukozy zostają wydalane z organizmu. Węglowodany znajdujące się w produktach spożywczych można więc dzielić na węglowodany rozkładalne oraz węglowodany nierozkładalne do glukozy.
Produkty spożywcze różnią się między sobą nie tylko całkowitą zawartością węglowodanów, ale i zawartością węglowodanów rozkładalnych do glukozy. Zawartość węglowodanów rozkładalnych do glukozy w produktach spożywczych jest podstawowym wskaźnikiem, na podstawie którego diabetycy mogą ilościowo określać zawartość glukozy w produktach spożywczych i spożywanych przez siebie pokarmach.

Glukoza powstająca w żołądku w wyniku rozkładu  węglowodanów rozkładalnych, przedostaje się do naczyń krwionośnych, a z nich do krwiobiegu. Stężenie glukozy we krwi można oznaczać przy pomocy glukometru. Żołądek i glukometr stanowią zatem jeden układ pomiarowy: żołądek rozkłada do glukozy tą część węglowodanów zawartych w spożytym pokarmie, które jest w stanie rozłożyć, natomiast glukometr służy do określania zmian stężania glukozy we krwi spowodowanych przez wytwarzaną w żołądku glukozę.

Po spożyciu czystej glukozy używanej w charakterze wzorca glukoza nie podlega w żołądku żadnym przemianom. Przechodzi bezpośrednio do naczyń krwionośnych i do krwiobiegu. Zarówno glukoza wzorcowa, jak i glukoza wytworzona w żołądku z rozpadu węglowodanów podlegają we krwi takiemu samemu regulującemu oddziaływaniu insuliny.
Stężenie glukozy we krwi zmienia się w czasie. Zmiany te  będziemy nazywać impulsem glukozowym niezależnie od tego, czy glukoza została wytworzona w żołądku w wyniku rozkładu węglowodanów, czy też została spożyta w czystej postaci.
Zależność wielkości powierzchni impulsu glukozowego glukozy wzorcowej od masy spożytej glukozy można wyrazić w postaci:

AG = kG*mG ……….. (1)

gdzie:

AG – wielkość powierzchni impulsu glukozowego po spożyciu glukozy wzorcowej [mg*min/dl];
mG – masa spożytej glukozy wzorcowej [g];

kG – współczynnik proporcjonalności.

Podobną zależność można napisać dla impulsu glukozowego zarejestrowanego po spożyciu przez tą sama osobę produktu spożywczego zawierającego węglowodany rozkładalne do glukozy:

ApG = kG*mpG ………. (2)

gdzie:
ApG – wielkość powierzchni impulsu glukozowego zarejestrowanego po spożyciu przez tą sama osobę próbki produktu spożywczego  [mg*min/dl];
mpG – masa węglowodanów rozkładalnych do glukozy znajdujących się w badanej próbce produktu spożywczego [g].
Pomiary impulsów glukozowych próbki badanej oraz próbki glukozy wzorcowej powinny być wykonywane w tych samych warunkach, najlepiej na czczo, w dwóch sąsiednich dniach w dowolnej kolejności.

Dzieląc stronami oba równania otrzymamy:

mpG = (mG/AG)* ApG ……….. (3)

(mpG*100)/mp = 100*(mG/AG)* (ApG/mp) ………… (4)

PpG = (mpG*100)/p = 100*(mG/AG)* (ApG/mp) ………… (5)

gdzie:
PpG – procentową zawartość węglowodanów rozkładalnych do glukozy znajdujących się w badanej próbce produktu spożywczego;
mp -masa badanej próbki produktu spożywczego [g].

Procentowa zawartość węglowodanów rozkładalnych do glukozy PpG jednoznacznie określa wartość dietetyczną wybranego produktu spożywczego i pozwala wyliczyć, ile glukozy pojawi się we krwi po spożyciu danego pokarmu. Tym samym odwoływania się do niejednoznacznych określeń w rodzaju „ niskie węglowodany” czy też „wysokie węglowodany”, jak również nieprecyzyjnie wyznaczonych indeksów glikemicznych oraz ładunków glikemicznych staje się zbyteczne.

W zależnościach (3) – (5) stosunek (mG/AG) w sensie analityczno-pomiarowym jest współczynnikiem kalibracji. Współczynnik kalibracji jest równy odwrotności powierzchni właściwej impulsu glukozowego czystej glukozy (POWW).

Powierzchnia impulsu glukozowego po spożyciu na czczo przez człowieka zdrowego określonej porcji glukozy jest znacznie mniejsza od powierzchni impulsu glukozowego po spożyciu na czczo przez diabetyka takiej samej porcji glukozy.
Im wchłanianie glukozy przez komórki organizmu jest sprawniejsze, tym mniejsza jest powierzchnie impulsu glukozowego AG. Wartość współczynnika kalibracji określa zatem zdolność organizmu (lub organizmu wspomaganego lekami cukrzycowymi) do kontrolowania stężenia glukozy we krwi. Wartość współczynnika kalibracji jest tym większa im sprawniej komórki organizmy wchłaniają napływającą we krwi glukozę.

Procentowe zawartości węglowodanów w badanych produktach spożywczych,  na których opiera się zarówno system indeksów, jak i obciążeń glikemicznych, nie występuje w zależnościach (1) – (5) .
Ściśle rzecz ujmując zawartości węglowodanów w produktach spożywczych nie są znane. Zawartości węglowodanów podawane na opakowaniach produktów spożywczych są w istocie rzeczy resztami do 100 g po odjęciu od 100 gramowej próbki zawartości białek, tłuszczy, wody i popiołu.

Węglowodany g = 100 g – popiół g – woda g – białka g – tłuszcze g

Bez zawartości węglowodanów – albo bez tych „reszt” do 100 gramów – nie można wyznaczać ani indeksów glikemicznych (GI), ani obciążeń glikemicznych (GL). Zgodnie z przyjętą definicją indeksu glikemicznego (GI) oraz narzuconą przez tą definicję metodologią ich wyznaczania indeksy glikemiczne mogą być wyznaczane tylko przez ludzi zdrowych. Po spożyciu przez diabetyków 50 g czystej glukozy znaczna część impulsów glukozowych znacznie przekracza próg nerkowy.

Zależność (5) nie określa arbitralnie ani masy próbki wzorcowej (50 g glukozy), ani masy próbki badanego produktu spożywczego. Wręcz przeciwnie, masa wzorcowej próbki glukozy powinna być dostosowywana do zawartości węglowodanów  rozkładalnych do glukozy w badanych produktach spożywczych. Maksymalną dokładność pomiaru można osiągnąć wówczas, kiedy impuls glukozowy próbki glukozy będzie równy impulsowi glukozowemu badanej próbki produktu spożywczego. Oznacza to, że masa wzorca powinna być dostrojona do masy rozkładalnych węglowodanów zawartych w badanej próbki, a nie odwrotnie.

Impulsy glukozowe badanej próbki produktu spożywczego oraz wzorcowej glukozy powinny być możliwie duże, aby błędy związane z wyznaczaniem linii bazowych impulsów glukozowych były możliwie najmniejsze, pod warunkiem, że nie będą przekraczać progu nerkowego.
Oznaczanie zawartości węglowodanów rozkładalnych do glukozy w produktach spożywczych pozwala wyznaczać w sposób bezpośredni jeden z najważniejszych wskaźników dietetycznych. Tym samym  umożliwia diabetykom oraz osobom odchudzającym się możliwość skutecznego kontrolowania przebiegu cukrzycy, jak i odchudzania się w oparciu o wiarygodne dane o interesujących ich produktach spożywczych.

Zważ się, zmierz się i klikając tutaj, aby dowiedz się, jaką masz sylwetkę – i co robić, aby była ona niemal idealna.

Ten wpis został opublikowany w kategorii cukrzyca, dieta, Impulsy glukozowe, odchudzanie i oznaczony tagami , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s